Projekt „Mapa” powstał w ramach programu „Ścieżka Miasta”, realizowanego z funduszu „Tutaj” organizacji Ashoka, która w 2025 roku wspierała lokalne działania w Poznaniu.
Kontynuując pracę ze społecznością białoruską, postanowiliśmy stworzyć mapę miejsc kluczowych dla każdego Białorusina w Poznaniu. Uwzględniliśmy zarówno punkty skupiające wyłącznie diasporę, jak i miejsca powszechnie przez nią lubiane oraz przestrzenie, w których wyraźnie zaznacza się obecność białoruskich inicjatyw. Co więcej, w trakcie realizacji projektu dążyliśmy do tego, abyśmy my sami stali się jednym z takich punktów – bezpieczną przestrzenią i prawdziwym domem dla wielu osób.
Aby zaangażować społeczność, przez kilka miesięcy organizowaliśmy warsztaty tematyczne. Motywem przewodnim i symbolem projektu stał się tobołek (węzełek). Dla nas to torebka będąca nieodłącznym atrybutem wędrowca – od wieków kojarzona z osobami zmuszonymi do wyruszenia w nieznane z węzełkiem na kiju. Stała się ona również symbolem migranta – wiemy przecież, jak wielu Białorusinów musiało uciekać z kraju, zabierając ze sobą wyłącznie dokumenty.
Projektantka Tanya Tur podzieliła się gotowym wykrojem tobołka, który od lat był częścią jej kolekcji, a Volha Stryzhniova przygotowała jego oprawę graficzną, dzięki czemu każdy – niezależnie od udziału w projekcie – mógł spróbować uszyć go samodzielnie. Do współpracy zaprosiliśmy również kulturoznawcę Dzmitryego Sałodkiego, który w formacie Reels przybliżył historię oraz rodzaje tradycyjnych białoruskich węzełków. W ramach projektu odbyły się warsztaty z druku na tkaninie, haftu oraz szycia samych torb w profesjonalnej pracowni krawieckiej.
Wszystkie te działania nieustannie skłaniały do refleksji nad pytaniem: gdzie w Poznaniu znajduje się nowy dom dla osoby z doświadczeniem migracji – zarówno ten budowany na nowo, jak i zakorzeniony tu od lat?
https://www.instagram.com/p/DLW3Ic0ITkm
Wizualnym zwieńczeniem i kropką nad „i” tej opowieści była sesja fotograficzna, do której zaprosiliśmy członkinie chóru Gamanina.
Oficjalną część projektu zamknęła natomiast dyskusja z Piotrem Szaradowskim o poszukiwaniu złotego środka między rekonstrukcją tradycyjnego ubioru a współczesną modą.
Przez trzy miesiące intensywnie uzupełnialiśmy mapę, która wciąż ma ogromny potencjał do dalszego rozwoju. Zaktualizowaną wersję mapy zaprezentowaliśmy dodatkowo we wrześniu – już po formalnym zakończeniu projektu, którego idee postanowiliśmy dalej rozwijać.
Białoruski producent i DJ Papa Bo Selecta przeszedł trasą obejmującą wybrane punkty z mapy, niosąc ze sobą przenośny system nagłośnieniowy, grając set i otwierając w ten sposób Festiwal Książki.
Z kolei 29 października, w Dzień Pamięci Rozstrzelanych Poetów, mapa posłużyła nam do wyznaczenia ścieżki pamięci. Oznaczyliśmy na niej punkty, w których można było znaleźć kody QR. Po ich zeskanowaniu odbiorcy mogli odsłuchać wierszy w wykonaniu poznańskiej pracowni teatralnej TEMA.
Interaktywna MAPA poświęcona Nocy Rozstrzelanych Poetów można obejrzeć na naszej stronie: https://www.kut.ngo/?da_image=438 .
Obecnie mapa funkcjonuje jako drukowany artefakt dla każdego, kto chce poznać te wyjątkowe miejsca lub nawiązać z nimi kontakt.
Dodaj komentarz